Wanneer we ons verdiepen in de wereld van het bier, ontdekken we bijna als eerste dat er leven is voorbij de 5,5% alcohol. Zonder de industriële lager als dorstlesser helemaal links te laten liggen, gaan we op zoek naar sterke bieren. We willen onze drempel voor sensaties verruimen. En dan rijst een vraag waar de meest doorgewinterde liefhebbers al meer dan eens over hebben nagedacht... Wat is een sterk bier? Wat zegt dat bijvoeglijk naamwoord over onze favoriete drank?
A priori zou het naar alcohol kunnen verwijzen. Dan zou een van de eerste sterke bieren de Voll-Damm met zijn 7,2% kunnen zijn. Een gekheid voor de tapbier-drinker! De volgende stap in de sterke bieren komt bijna altijd uit het internationale segment, met de typische Duvel, Judas, enzovoort, iconen van pubs met Ierse sfeer. Deze Belgische bieren slaan onze zintuigen neer met niet minder dan 8,5% alcohol, maar bovendien “glijden ze naar binnen” zonder hun kracht te verraden. Langs het pad van de alcohol zouden we kunnen doorgaan met de voorvoegsels imperial... Tot aan de moeder van de alcoholische bieren: Snake Venom van het Schotse Brewmeister Beer met 67,5% alcohol. Maar is dit eigenlijk wel bier? In strikte zin wordt het moederbier gedestilleerd door bevriezing om het water te verwijderen en zo een soort geconcentreerde whisky te verkrijgen... Dus helemaal duidelijk is het niet.
Er zijn ook mensen die denken dat donker bier sterker is. Toch geeft de kleur van het bier alleen de mate van branding van de granen aan waarmee het is gebrouwen. Een goed voorbeeld is de klassieke Guinness, die niet uitblinkt door haar alcoholpercentage (4,2%) en ook niet door een extreem intense smaak, omdat ze bedoeld is om in grotere hoeveelheden te drinken.
Dan zou een sterk bier misschien een heel bitter bier zijn… Liefhebbers weten dat hop dat karakteristieke bittertje geeft en dat dit in IBU’s wordt gemeten. Meer IBU’s, meer bitterheid? Is een bier met 200 IBU’s bitterder dan een met 150? Ook dat ligt genuanceerder… Laten we het stap voor stap bekijken. De bitterheid van een bier is relatief, want ze hangt af van het evenwicht met de restsuikers die een zoete indruk geven. Bovendien kan de mens maar tot 100 IBU’s onderscheiden. Daarboven maakt het niet uit of het 200 of 300 zijn, want dat valt buiten onze waarnemingsdrempel.
Zal het de meest aromatische zijn? Er zijn IPA-bieren die, zodra je ze opent, de hele kamer vullen met fruitige sensaties, maar dit Pantene-effect neemt af naarmate het bier rijpt... Of saisons, bieren afkomstig van Belgische boerderijen, waarvan de gisten aroma’s “van stal” voortbrengen, zoals experts de stijl omschrijven. De intensiteit van het aroma verdwijnt echter na enkele minuten, omdat het lichaam eraan gewend raakt en aanhoudende geuren negeert. Dat is een evolutionaire aanpassing.
Misschien verwijst iemand met een sterk bier naar de zure “Lambic” of naar de koffieachtige “Imperial Russian Stout”. Toch kent de bierwereld nog geen definitie van sterk bier per se. Ja, er bestaan stijlen zoals de strong ale, maar die beperken zich tot het alcoholgehalte van het bier. Zielig voor de ober of winkelbediende aan wie men een sterk bier vraagt!
