We hebben het vast al vaker gezien of gehoord in blogs of in gesprekken met brouwers over soorten vaten, eigenschappen, enzovoort. Daarom ga ik me richten op iets specifiekers, namelijk de tegendruk van het bier in de vaten en vooral op wanneer je lucht of CO2 moet gebruiken.
Het meest gebruikte systeem of product is CO2 of kooldioxide, dat in een biervat hoofdzakelijk twee functies vervult: het bier of andere vloeistoffen voortstuwen en tevens de atmosfeer in het vat gecarbonateerd houden en voorkomen dat het ontgast.
Daarom zouden we nooit lucht gebruiken om een fust tegendruk te geven, tenzij het gaat om een fust met een binnenzak. Maar zijn er fusten waarin je gewone lucht kunt gebruiken en geen CO2 nodig hebt?
Ja, dit type fust heeft een zak aan de binnenkant, waarin de vloeistof wordt opgeslagen, en in tegenstelling tot het typische metalen fust komt het gas dat wordt ingebracht niet in contact met het bier, zodat een luchtcompressor al voldoende kan zijn om het bier te duwen en het dus niet nodig is om steeds CO2-flessen te kopen. Het systeem lijkt op een “Bag in Box”.
De belangrijkste verschillen tussen deze twee soorten vaten hebben met kosten te maken. Enerzijds zijn zakvaten meestal wegwerp en voor eenmalig gebruik, waardoor de kosten op het eerste gezicht hoger lijken, maar anderzijds moet je bij metalen vaten er rekening mee houden dat je naast het kopen van CO2 elk vat één voor één moet reinigen om het opnieuw te kunnen gebruiken, wat ook tijd en geld kost, plus de transportkosten voor het ophalen van het vat.
Niet‑herbruikbare zakvaten hebben vooral geholpen bij de verzending van het product naar verschillende delen van de wereld, omdat ze de internationale verkoop van bier mogelijk hebben gemaakt en men zich geen zorgen hoeft te maken over de retour van de verpakking: het wordt gewoon verzonden en dat deel is afgehandeld.
Wat zou er dan gebeuren als ik een vat zonder zak op tegendruk zet met een luchtcompressor? Er gaat in principe niets mis: de lucht zorgt net zo goed voor tegendruk en er komt gewoon bier uit. En toch… Ten eerste mag je dit om hygiënische redenen niet doen als je aan het publiek verkoopt, omdat je het bier besmet. Daarnaast zal dat bier, zoals we eerder hebben besproken, in korte tijd ontgassen en oxideren, want we mogen niet vergeten dat we tegendruk geven met de omgevingslucht van de plek waar we ons bevinden. We injecteren geen CO2 in het vat. Stel je voor dat de luchtvervuiling op die plek behoorlijk hoog is: al die vervuiling brengen we dan in het vat. De rest laat zich raden: smaken, fouten, geuren…
Daarom zouden we nooit gewone lucht kunnen gebruiken, maar een luchtcompressor om een vat tegendruk te geven, tenzij het om een vat met een zak gaat die niet in contact komt met het bier.
