De huidige situatie in de biersector is een explosie van nieuwe merken, stijlen en brouwerijen. Er komen steeds meer bieren bij, die ook steeds meer van elkaar verschillen. We maken een ware ontploffing van stijlen mee die samenvalt met de voortdurende opkomst van kleine producenten. Dit is echter niet de eerste keer dat zoiets in Spanje gebeurt.
We moeten teruggaan naar de 19e eeuw. In eerste instantie viel de bierproductie onder een koninklijk monopolie. Dat wil zeggen dat de ondernemer de staat een aanzienlijk bedrag moest voorschieten om de vergunning te krijgen die hem toestond bier te produceren. Deze praktijk beperkte de proliferatie van brouwerijen totdat ze in de eerste helft van de 19e eeuw werd afgeschaft.
Hoewel Spanje een land is met een wijngaardtraditie, waagden enkele ondernemers zich er destijds met succes aan om de bierproductie op ons grondgebied op te starten, gebruikmakend van de recente vrijgave van de commerciële productie. Bij gebrek aan een eigen biertraditie was de apparatuur van deze eerste brouwerijen een afspiegeling van – en vaak zelfs geïmporteerd uit – de technologie van Europese landen met een lange biergeschiedenis, zoals Duitsland, Engeland en Tsjechië.
Zo ontstonden de eerste brouwerijen in Spanje. Zo waren er in de 19e eeuw in Madrid meer dan tien bierfabrieken. Enkele daarvan waren de fabriek van Lavapiés, de fabriek van Santa Bárbara of de brouwerij van Carlos Meins. Uit die eeuw zijn Mahou en El Águila tot op de dag van vandaag blijven bestaan; deze laatste behoort tegenwoordig tot Heineken onder de naam Amstel. Wat hadden deze fabrieken waardoor ze standhielden? Enerzijds beschikten ze over voldoende kapitaal om hun fabriek te moderniseren met technologische innovaties zoals industriële koeling. Anderzijds waren ze in staat een “smakeloosere” en minder bittere bier te brouwen dat aansloot bij de voorkeuren van de grote massa consumenten.
Wat de stijlen betreft, moeten we in gedachten houden dat de bevolking niet gewend was aan het smakelijke Europese bier, waarvan de bittere smaak de Spaanse consument, meer gewend aan wijn, meestal niet beviel. Dit was een van de belangrijkste redenen waarom een groot deel van de eerste brouwerijen in Spanje weer verdween. Sommige ondernemers slaagden er niet in de Europese recepten aan te passen aan het wijnminnende palet van de Spaanse bevolking.
Deze omstandigheden leidden ertoe dat de bierindustrie in de 20e eeuw in handen kwam van een paar bevoorrechte producenten, die de kleine brouwers van het speelveld duwden en in sommige gevallen zelfs opslokten via financiële overnames. Daarom hebben biermerken in Spanje tegenwoordig een sterke regionale identiteit, zoals bijvoorbeeld Estrella Galicia of Estrella Levante. Dit verhindert echter niet dat nieuwe ambachtslieden blijven volharden met een kwaliteitsproduct.
