Hoewel het combineren van honing en bier misschien tegenstrijdig lijkt, is de oorsprong van onze drank verbonden met het toevoegen van honing als lont voor de fermentatie, naast het geven van een restzoetheid. Dat wordt bevestigd door onderzoek en zelfs door de reconstructie van een neolithisch bier, gebrouwen door Fermún Beers (Barcelona), genaamd “Encantada”. Hoewel het gebruik ervan in de loop van de geschiedenis is afgenomen, zijn er nog steeds enkele commerciële voorbeelden waarin honing een hoofdrol speelt.
Een voorbeeld hiervan is de Engelse stijl “honey ale”. Dat wil zeggen, een bier uit de Britse traditie met hoge gisting dat wordt gebrouwen met een portie honing. In dit geval geeft de honing niet zozeer zoetheid, maar eerder kruidige tonen en een bescheiden medicinale indruk. Een klassiek voorbeeld hiervan is Honey Dew van het Londense huis Fullers. Een andere, meer eigentijdse commerciële referentie, en verkrijgbaar in Spanje, is La Sagra Invierno (Toledo) met honing en anijs. Het is niet ongebruikelijk om honing als ingrediënt aan te treffen in sommige speciale seizoens- en kerstbieren, omdat het helpt het eindproduct te versterken. Ook in Spanje vinden we Castreña (León), waarvan de brouwmeester imker is en zijn eigen honing toevoegt aan de bieren die hij brouwt. Een andere continentale optie is Barbar (België), dat de typische kandijsuiker van de Vlamingen vervangt door honing.
Wanneer houdt bier met honing op bier te zijn? Welnu, iemand heeft braggot uitgevonden, een mengsel van ongeveer 50/50 van mout- en honingwort die gelijktijdig vergisten. Deze Europese drank is de hybride tussen bier en mede. Hoewel ze niet vaak voorkomt, zeker niet in Spanje, experimenteren sommige hobbybrouwers en leden van AESHI (Asociación Española de Hidromiel) met dit recept om de perfecte balans tussen beide dranken te vinden. Minstens levert het een curieus resultaat op, halverwege tussen twee werelden.
Waarom is honing dan geen gebruikelijk ingrediënt in bier? Vooral vanwege de prijs. Honing is duur in vergelijking met andere bronnen van vergistbare suikers, zeker als hij van goede kwaliteit is. Suiker of ahornsiroop is oneindig veel goedkoper. Bovendien is de bijdrage van honing aan bier niet zo uitgesproken dat de prijs te rechtvaardigen valt, omdat het grootste deel door de gist wordt opgenomen. Honing toevoegen aan bier maakt het eindproduct duurder zonder dat daar een evenredig merkbaar voordeel tegenover staat.
Betekent dit dat het niet de moeite loont om bier met honing te proberen? Integendeel! Juist omdat het zo marginaal is, is het altijd een interessante ervaring om de zeldzame exemplaren die we tegenkomen te proeven. Een interessante proeverij zou zijn om verschillende bieren met honing te vergelijken; en zelfs – in een ideale wereld – hetzelfde bier gebrouwen met verschillende soorten honing, zoals ook gebeurt met hop. Zou dat geen fantastische oefening zijn?
